ტუჩების აწებება ძილის წინ: რას ამბობს მეცნიერება ახალ მოდაზე

სოციალურ ქსელებში ბევრი ღამით ტუჩებს ლენტით იწებებს, რომ მხოლოდ ცხვირით ისუნთქოს. გვპირდებიან უკეთეს ძილს, ნაკლებ ხვრინვას და ლამაზ ყბის ხაზსაც კი. ვნახოთ, რა არის აქედან სიმართლე.
იდეა ასეთია: ძილის წინ ტუჩებზე სპეციალურ ან სამედიცინო ლენტს იკრავენ, რომ ღამით პირი არ გაიღოს და ადამიანმა მხოლოდ ცხვირით ისუნთქოს. ამ ჩვევის მომხრეები ამბობენ, რომ ასე ძილი უფრო ღრმაა, დილით პირი აღარ შრება, ხვრინვა მცირდება, სახე კი უფრო „გამოკვეთილი“ ხდება.
ცხვირით სუნთქვა მართლა უკეთესია
ეს ნაწილი სიმართლეა. ცხვირი ჰაერს ფილტრავს, ათბობს და ატენიანებს. ღამით პირით სუნთქვა ხშირად იწვევს პირის სიმშრალეს და ზოგჯერ ხვრინვასაც. ამიტომ ცხვირით სუნთქვა მართლაც კარგი ჩვევაა.
მაგრამ ლენტი გამოსავალი არ არის
2025 წელს ჟურნალ PLOS One-ში გამოქვეყნებულმა სისტემურმა მიმოხილვამ ამ თემაზე ჩატარებული ათი კვლევა შეაჯამა. მკვლევრებმა ვერ იპოვეს საკმარისი მტკიცებულება, რომ ტუჩების აწებება ძილს აუმჯობესებს. სარგებელი მხოლოდ ორმა კვლევამ აჩვენა, ისიც ძილის მსუბუქი აპნოეს მქონე ადამიანებში, ოთხი კვლევის ავტორები კი ხაზს უსვამდნენ დახრჩობის რისკს. კვლევების უმეტესობა მცირე იყო.
ვისთვის არის ეს საშიში
- ვინც ღამით ხმამაღლა ხვრინავს და ძილში სუნთქვა უჩერდება. ეს შეიძლება იყოს ძილის აპნოე — მდგომარეობა, რომელსაც ექიმი უნდა მკურნალობდეს. ლენტი სიმპტომს დამალავს და მკურნალობას დააგვიანებს.
- ვისაც ცხვირი ხშირად აქვს გაჭედილი ალერგიის, გაციების ან ცხვირის ძგიდის გამრუდების გამო.
- ბავშვებისთვის.
- ვინც დაძინებამდე ალკოჰოლს სვამს ან საძილე წამალს იღებს.
ყბის ხაზი და სახის ფორმა
მტკიცება, რომ ლენტი ზრდასრულ ადამიანს სახის ფორმას შეუცვლის, არცერთი სანდო კვლევით არ დასტურდება.
რა სჯობს
თუ ღამით პირით სუნთქავთ, ხვრინავთ ან დილით დაღლილი იღვიძებთ, ჯერ მიზეზი გაარკვიეთ: მიმართეთ ოჯახის ექიმს ან ყელ-ყურ-ცხვირის სპეციალისტს. ხშირად ეხმარება გაჭედილი ცხვირის მკურნალობა, გვერდზე წოლა, საღამოს ნაკლები ალკოჰოლი და ძილის მუდმივი რეჟიმი.
დასკვნა
მითია, რომ ლენტი ძილს აუმჯობესებს. ცხვირით სუნთქვა კარგია, მაგრამ ტუჩების აწებება მისი დადასტურებული გზა არ არის. თუ ძილი გაწუხებთ, ლენტის ნაცვლად ექიმს მიმართეთ.
- Mouth taping and sleep-disordered breathing: a systematic review. PLOS One, 2025